JASTARNIA, jako osada, pojawiła się w przekazach pisemnych już w 1378 roku, przy okazji wystawienia przez Krzyżaków przywileju dla Helu, pod nazwą Östernas. Źródła inwentarzowe z 1678 roku podają już nazwę Jastarnia, informując, że Jastarnię zamieszkuje 81 osób, w tym 18 rybaków.
W owym czasie status rybaków był nieco inny, niż w obecnych czasach, ponieważ niegdyś rybacy otrzymali od króla Jana III Sobieskiego przywilej, który zwalniał ich przed daninami i robociznami oraz dodatkowymi obciążeniami.

Z ludnością rybacką związana jest znana do dziś nazwa maszoperia. Nazwa ta pochodzi od holenderskiego słowa matschopij i oznacza spółkę, związek.
W Jastarni utworzono 6 maszoperii o nazwach: Konkowa, Pieprzowa, Filipowa, Hermanowa, Jakubkowa i Richardkowa. Jastarnia, do czasu odzyskania przez Polskę niepodległości, była wioską rybacką. Jej sytuacja zaczęła zmieniać się wraz z odzyskaniem przez Polskę wolności, gdyż dopiero wtedy na tych terenach nastąpił rozwój turystyki, do czego niewątpliwie przyczyniła się budowa linii kolejowej.
To z kolei spowodowało szybki wzrost liczby mieszkańców oraz rozwój zaplecza turystycznego w postaci obiektów budowlanych, pensjonatów, utwardzonych ulic, sklepów, poczty.

Pomiędzy Jastarnią, a Borem (drugą częścią Jastarni należącej do Helu i Wolnego Miasta Gdańska) wybudowano port rybacki, w którym uruchomiono przystań żeglarską.

W roku 1954 Jastarnię i Bór połączono w jedną miejscowość Jastarnię. Następnie do Jastarni dołączono Kuźnicę i Juratę, łącząc te trzy miejscowości w jedną gminę, zwaną Jastarnią, która w 1973 roku otrzymała prawa miejskie.

Obecnie Jastarnia, położona w centralnej części Półwyspu Helskiego, jest miastem i gminą.
Według danych z lutego 2007 roku, gmina liczy 4050 stałych mieszkańców. Jastarnię zamieszkują 2763 osoby, w Kuźnicy stałych mieszkańców jest 630, a w Juracie 657.

Gmina Jastarnia przyciąga liczne rzesze odwiedzających nas turystów. To na nich czekają miejsca w hotelach, pensjonatach, ośrodkach wypoczynkowych, a także w kwaterach prywatnych.

Całą ofertę uzupełnia infrastruktura okołoturystyczna, w tym wypożyczalnie sprzętu, szkółki surfingowe, a przede wszystkim restauracje, kawiarnie i bary, które oferują specjały kuchni regionalnej.

Jastarnię, w okresie sezonu letniego odwiedza ok. 25 tysięcy turystów dziennie. Niektórzy z nich wracają tu rokrocznie. Miasto dla najmłodszych oprócz kąpieli słonecznych i zabaw w piasku oferuje wesołe miasteczko. Posiadamy ścieżkę rowerową, drogę leśną, fortyfikacje z II wojny światowej. Jedną z głównych ulic Jastarni jest ul. Ks. B. Sychty.

Na wysokości pensjonatu „AGA” stoi krzyż, który był granicą Boru z Jastarnią.
W porze wieczornej jest ona „deptakiem Jastarni” najczęściej odwiedzanym przez turystów. Spacerują, wypoczywają w kawiarni „WERENADA”, barze „CAFE MARTA”, restauracji „POD ORŁEM”.

Jastarnia posiada niepowtarzalny klimat. Kręte uliczki pośród starej zabudowy, nowe pensjonaty i hotele, port rybacki z mariną jachtową, a przede wszystkim szerokie plaże, sosnowy las, morze i zatoka to walory, które przyciągają turystów chcących dobrze odpocząć.

Do największych atrakcji należą organizowane imprezy takie jak:

Sobótka – pogańskie święto organizowane w najkrótszą noc z 23 na 24 czerwca. Jest to święto rocznika poborowego. To oni dostają klucz od Burmistrza Miasta Jastarnia, by w tą jedną noc w roku sprawować władzę w mieście. Impreza zaczyna się przemarszem kolorowego korowodu przez ulice miasta, a najważniejszym elementem jest podpalanie beczki na wysokim palu przez młodzieńców z rocznika poborowego. W tę noc świętują wszyscy mieszkańcy i turyści, a zabawa trwa do białego rana.

Dni Węgorza - organizowane przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie wraz z MOKSiR, odbywają się w porcie rybackim, w pierwszą sobotę i niedzielę miesiąca sierpnia. Turyści mogą zapoznać się z dawną tradycją związaną z rybołówstwem; mogą nauczyć się nabijania haczyków, naprawy sieci, oraz łowienia węgorza gołą ręką.
Atrakcją jest slalom kutrów w porcie i walka na bukszprycie. Impreza kończy się pokazem sztucznych ogni.

Festiwal Piosenki Religijnej - impreza odbywa się w ostatnich dniach sierpnia. W trzech kościołach gminy Jastarnia tj. Kuźnicy, Jastarni i Juraty.
Uczestnicy podczas trwających eliminacji przesłuchiwani są przez komisję Jurorów złożonych z wybitnych znawców muzyki sakralnej, którzy wyłaniają finalistów. Następnie laureaci w ostatnim dniu występują w koncercie galowym zakończonym rozdaniem nagród.

Wawrzyniak Antoni - urodził się 30 maja 1911 roku w Jankowie koło Kalisza Wlkp., gdzie spędził swoje dzieciństwo i młodość. Tam też powstały Jego pierwsze obrazy. W 1936 roku wyjechał na Wybrzeże Gdańskie do Jastarni gdzie zastała go wojna. Brał udział w obronie Oksywia. Okres okupacji spędził w niewoli niemieckiej. Po wojnie wraca do Gdyni a następnie do Jastarni i tu osiedla się, pracując i tworząc, szukając w swojej sztuce i twardym krajobrazie nowych wartości, ukojenia, wypracowując swój styl twórczy.
W swoich pracach Antoni Wawrzyniak porusza różną tematykę, utrwalając między innymi pejzaże Jastarni.